Omdat mijn vader kunstschilder was heb ik een aantal
schilderijen van hem in huis. Een ervan is een op hout geschilderd somber
portret van een figuur met een schedel. Het stelt Franciscus van Assisi voor.
De stichter van de kloosterorde der Franciscanen en een beroemde bedelmonnik. Franciscus
wordt afgebeeld in het verschoten grauwbruine habijt dat hij altijd droeg. Hij
draagt als gordel een touw met drie knopen. Deze verwijzen naar de drie
geloften, die de Minderbroeders, de mannelijke volgelingen van Franciscus,
afleggen. Hij is nu vooral bekend omdat de huidige paus zijn nam heeft gekozen.
Omdat ik niet katholiek ben heeft het schilderij voor mij
niet de betekenis die het voor gelovige katholieken heeft. Maar de mysterieuze en
voor mijn gevoel enigszins lugubere uitstraling maakte dat ik er als kind al
geboeid naar keek. Eigenlijk is er niets lugubers aan het schilderij want het
stelt een goed mens voor die alles voor anderen overhad en daarom na zijn dood
in 1226 heilig werd verklaard. Hij werd overigens geboren als Giovanni di Pietro Bernardone, zoon
van een lakenkoopman.
Waarom mijn vader hem heeft geschilderd weet ik niet en ik
kan mij niet herinneren het ooit gevraagd te hebben. Wel is het heel anders dan
zijn andere werken. Het schilderij heeft wel veel ophef veroorzaakt in de meer
dan 65 jaar dat het in de familie is. Vroeger hing het in de gang van mij
ouderlijk huis en iedereen had er altijd een mening over. Afhankelijk van zijn
of haar geloof of verstand van kunst.
Voor mij was de meest bijzondere periode toen wij pas
getrouwd waren en in een oud huis met een beetje donkere trapopgang woonde. Ik
heb het doek boven aan die trap gehangen dus als je binnenkwam kon je er niet
omheen. Het leukste was, als mijn stiefmoeder kwam die was als te dood van het
sombere beeld, ik weet niet wat voor idee ze er bij had. Maar gezien haar
houding tegenover ons had mijn man een mooie verklaring voor het feit dat ze
altijd met geboden hoofd de trap op kwam. ‘Ze heeft last van haar geweten’ zei
hij.
Tegenwoordig hang sint Franciscus in een voorkamer beneden
en als wij straks naar een flat gaan gaat hij in de verkoop. Ik ben er nu wel
op uitgekeken.
