FRANCISCUS

Omdat mijn vader kunstschilder was heb ik een aantal schilderijen van hem in huis. Een ervan is een op hout geschilderd somber portret van een figuur met een schedel. Het stelt Franciscus van Assisi voor. De stichter van de kloosterorde der Franciscanen en een beroemde bedelmonnik. Franciscus wordt afgebeeld in het verschoten grauwbruine habijt dat hij altijd droeg. Hij draagt als gordel een touw met drie knopen. Deze verwijzen naar de drie geloften, die de Minderbroeders, de mannelijke volgelingen van Franciscus, afleggen. Hij is nu vooral bekend omdat de huidige paus zijn nam heeft gekozen.

Omdat ik niet katholiek ben heeft het schilderij voor mij niet de betekenis die het voor gelovige katholieken heeft. Maar de mysterieuze en voor mijn gevoel enigszins lugubere uitstraling maakte dat ik er als kind al geboeid naar keek. Eigenlijk is er niets lugubers aan het schilderij want het stelt een goed mens voor die alles voor anderen overhad en daarom na zijn dood in 1226 heilig werd verklaard. Hij werd overigens geboren als Giovanni di Pietro Bernardone, zoon van een lakenkoopman.

Waarom mijn vader hem heeft geschilderd weet ik niet en ik kan mij niet herinneren het ooit gevraagd te hebben. Wel is het heel anders dan zijn andere werken. Het schilderij heeft wel veel ophef veroorzaakt in de meer dan 65 jaar dat het in de familie is. Vroeger hing het in de gang van mij ouderlijk huis en iedereen had er altijd een mening over. Afhankelijk van zijn of haar geloof of verstand van kunst.

Voor mij was de meest bijzondere periode toen wij pas getrouwd waren en in een oud huis met een beetje donkere trapopgang woonde. Ik heb het doek boven aan die trap gehangen dus als je binnenkwam kon je er niet omheen. Het leukste was, als mijn stiefmoeder kwam die was als te dood van het sombere beeld, ik weet niet wat voor idee ze er bij had. Maar gezien haar houding tegenover ons had mijn man een mooie verklaring voor het feit dat ze altijd met geboden hoofd de trap op kwam. ‘Ze heeft last van haar geweten’ zei hij.

Tegenwoordig hang sint Franciscus in een voorkamer beneden en als wij straks naar een flat gaan gaat hij in de verkoop. Ik ben er nu wel op uitgekeken.